به گزارش برترینها، در آستانه نشست احتمالی ترامپ، پوتین و شی جینپینگ در شنژن، نام ایلان ماسک بهعنوان یکی از چهرههای همراه رئیسجمهور آمریکا در سفر به چین مطرح شده است؛ حضوری که میتواند توجهها را به این دیدار دیپلماتیک جلب کند، هرچند او قرار نیست پشت میز مذاکرات سهجانبه بنشیند. گزارش «فرارو» را میخوانید:
کاخ سفید اعلام کرده است دونالد ترامپ، هفته آینده در حاشیه اجلاس همکاری اقتصادی آسیا و اقیانوسیه (APEC) در چین، دیداری مشترک با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین و ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه برگزار خواهد کرد؛ نشستی سهجانبه که در صورت برگزاری، نخستین دیدار حضوری رهبران این سه قدرت در چنین ترکیبی خواهد بود.
به نقل از سی ان ان، موضوع اصلی این نشست، منع گسترش سلاحهای هستهای و کاهش تسلیحات اتمی عنوان شده است؛ مسئلهای که ترامپ پیشتر ابراز امیدواری کرده بود بتواند زمینه توافقی جدید میان بزرگترین قدرتهای هستهای جهان را فراهم کند. اولیویا ویلز، سخنگوی کاخ سفید، به خبرنگاران گفت ترامپ قصد دارد درباره کاهش تسلیحات هستهای در جهان گفتوگو کند و معتقد است گسترش این سلاحها خطری بسیار جدی است.
نشست ۱۹ نوامبر در شنژن؛ هنوز بدون تأیید پکن
کرملین اعلام کرده است این دیدار روز ۱۹ نوامبر در شهر شنژن چین برگزار میشود؛ با این حال، پکن هنوز برگزاری آن را بهطور رسمی تأیید نکرده است. اگر این نشست انجام شود، نخستین گفتوگوی حضوری سهجانبه در این سطح میان رهبران آمریکا، چین و روسیه خواهد بود. با این وجود، هر یک از این رهبران سابقه طولانی دیدارهای دوجانبه با یکدیگر دارند.
شی جینپینگ از زمان رسیدن به ریاستجمهوری چین در سال ۲۰۱۳، دهها بار با پوتین دیدار کرده است. روابط دو کشور در سالهای گذشته به همکاری راهبردی نزدیکی تبدیل شده و پیوندهای سیاسی و اقتصادی میان آنها گسترش یافته است. چین در جنگ اوکراین موضع خود را بیطرفی اعلام کرده و تلاش کرده است خود را بهعنوان میانجی احتمالی صلح معرفی کند. در مقابل، کشورهای عضو ناتو پکن را به کمک به تلاش نظامی روسیه متهم میکنند. به ارزیابی این کشورها، چین با تأمین تجهیزات مورد استفاده در مونتاژ تسلیحات و ارائه فناوری و تصاویر، به تقویت توان نظامی مسکو کمک کرده است.
روابط پرنوسان ترامپ و پوتین
ترامپ و پوتین تاکنون هفت بار بهصورت حضوری دیدار کردهاند که آخرین مورد آن در سال ۲۰۲۵ در آلاسکا بوده است. روابط این دو رهبر در مقاطع مختلف با تنش همراه بوده، اما در ماههای اخیر نشانههایی از نزدیکتر شدن تعاملات آنها دیده شده است.
ترامپ در ماه اکتبر با انتقادهای داخلی روبهرو شد؛ زیرا تحریمهای صادرات سوخت روسیه را دستکم برای شش ماه به حالت تعلیق درآورد. این تصمیم به پوتین اجازه داد گازوئیل روسیه را در شرایط افزایش شدید قیمت سوخت در آمریکا وارد بازار جهانی انرژی کند. گروهی دوحزبی از قانونگذاران آمریکایی نیز دولت ترامپ را متهم کردند که با این اقدام، قانونی فدرال را که برای تشدید فشار بر اقتصاد روسیه در واکنش به جنگ اوکراین طراحی شده بود، نادیده گرفته است.
خلأ در توافقهای کنترل تسلیحات هستهای
موضوع کنترل تسلیحات هستهای در شرایطی به دستور کار نشست سهجانبه تبدیل شده که آخرین پیمان کنترل تسلیحات هستهای میان آمریکا و روسیه در فوریه ۲۰۲۶ منقضی شده است. در همین حال، چین با سرعت در حال گسترش زرادخانه هستهای خود است؛ موضوعی که هرگونه مذاکره درباره محدود کردن تسلیحات اتمی را پیچیدهتر میکند.
با وجود اهمیت این مسئله، مقامهای آمریکایی انتظارات از دستیابی فوری به توافق را کاهش دادهاند. یک مقام ارشد دولت آمریکا گفته است واشنگتن انتظار ندارد در این نشست توافق مشخصی حاصل شود و آن را باید نقطه آغاز نخستین گفتوگوی مستقیم در سطح رهبران سه کشور درباره این موضوع دانست. او ابراز امیدواری کرده است که این گفتوگو بتواند آغاز روندی سازنده در آینده باشد.
اوکراین؛ نگرانی از توافق بدون حضور کییف
هنوز مشخص نیست جنگ نزدیک به پنجساله روسیه علیه اوکراین در دستور کار اصلی نشست قرار خواهد داشت یا خیر. مقامهای آمریکایی گفتهاند موضوع ایران نیز از دیگر محورهای گفتوگو میان سه رهبر خواهد بود. با این حال، احتمال برگزاری نشست سهجانبه نگرانیهایی را در کییف ایجاد کرده است.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در ماه اکتبر هشدار داده بود که چنین دیداری نباید به توافقی درباره آینده اوکراین بدون مشارکت دولت این کشور منجر شود. او با اشاره به کنفرانس یالتا در سال ۱۹۴۵، که در آن قدرتهای متحد درباره ترتیبات پس از جنگ جهانی دوم مذاکره کردند، گفته بود اوکراین نمیخواهد نشست جدید به «یالتای دوم، سوم یا چهارم» و بازتقسیم حوزههای نفوذ میان قدرتهای بزرگ تبدیل شود.
این نگرانی به مسئلهای اساسی در دیپلماسی اروپا نیز مربوط میشود: اینکه قدرتهای بزرگ درباره امنیت و مرزهای کشورهای دیگر تصمیمگیری نکنند، بدون آنکه دولتهای متأثر از این تصمیمها در مذاکرات حضور داشته باشند.
حضور احتمالی ایلان ماسک در سفر ترامپ
یک مقام ارشد آمریکایی همچنین اعلام کرده است که ایلان ماسک، کارآفرین و میلیاردر آمریکایی، احتمالاً در سفر ترامپ به چین همراه او خواهد بود. با این حال، به گفته این مقام، انتظار نمیرود ماسک در نشست سهجانبه با شی و پوتین شرکت کند. در مجموع، نشست احتمالی شنژن میتواند فرصتی برای آغاز گفتوگو درباره آینده و مناسبات سه قدرت بزرگ جهان باشد. با این حال، اختلافهای راهبردی درباره جنگ اوکراین، نقش چین در حمایت از روسیه و آینده تعهدات امنیتی آمریکا، نشان میدهد که دستیابی به توافقی جامع فراتر از یک دیدار سیاسی خواهد بود.